Sàng Lọc Ung Thư Vú Tại Việt Nam
Phát hiện ung thư vú sớm giúp điều trị hiệu quả hơn và mở ra nhiều lựa chọn hơn.
Tuy nhiên, ung thư vú giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng — đây là lý do việc chủ động theo dõi sức khỏe vú có ý nghĩa quan trọng, ngay cả khi bạn không cảm thấy bất thường.
Nếu bạn phát hiện có khối u, tiết dịch bất thường ở núm vú hoặc những thay đổi trên da vùng vú - đừng chờ đến lịch tái khám tiếp theo. Hãy chủ động thăm khám tại cơ sở y tế có chuyên khoa Ung bướu hoặc Ngoại khoa càng sớm càng tốt.
Việt Nam Có Chương Trình Sàng Lọc Toàn Quốc Không?
Hiện nay, Việt Nam chưa áp dụng chương trình sàng lọc ung thư vú diện rộng trên toàn quốc theo hình thức gửi lời mời định kỳ cho phụ nữ trong độ tuổi nguy cơ (như mô hình tại Singapore hay Philippines). Dù vậy, hoạt động tầm soát đã được triển khai tại nhiều cơ sở y tế và địa phương, đồng thời Bộ Y tế cũng đang có kế hoạch từng bước mở rộng trong thời gian tới.
Ngày 18/12/2025, Bộ Y tế ban hành hướng dẫn chuyên môn riêng về sàng lọc và phát hiện sớm ung thư vú (Quyết định 3898/QĐ-BYT). Đối với phụ nữ có nguy cơ trung bình:
25–39 tuổi
Duy trì thói quen tự kiểm tra vú hằng tháng và chủ động đi khám vú lâm sàng từ 1 đến 3 năm một lần.
40–70 tuổi
Tầm soát định kỳ hằng năm bằng cách thăm khám chuyên khoa kết hợp chụp X-quang tuyến vú (mammography). Nếu có nhu mô vú đặc, bác sĩ có thể chỉ định thêm siêu âm để đảm bảo độ chính xác cao nhất.
Tôi Không Có Triệu Chứng. Tôi Có Cần Tầm Soát Không?
Có. Tầm soát dành cho người chưa có triệu chứng. Mục đích là phát hiện những thay đổi trước khi bạn có thể tự nhận thấy chúng — đó chính là lý do tầm soát có giá trị, ngay cả khi bạn cảm thấy hoàn toàn khỏe mạnh.
Xem lại khuyến nghị theo độ tuổi ở trên để biết bạn nên bắt đầu tầm soát khi nào.
Siêu Âm Hay Chụp X-Quang Tuyến Vú?
Siêu âm và chụp X-quang tuyến vú có vai trò khác nhau. Siêu âm thường được sử dụng để đánh giá thêm một bất thường hoặc hỗ trợ ở phụ nữ có mô vú dày. Tuy nhiên, siêu âm đơn thuần không phải lúc nào cũng thay thế được chụp X-quang tuyến vú trong tầm soát. Phương pháp phù hợp phụ thuộc vào tuổi, nguy cơ cá nhân và đặc điểm mô vú của bạn — hãy hỏi bác sĩ nếu chưa chắc phương pháp nào phù hợp với bạn.
Về chi phí: Kế hoạch hành động quốc gia 2026–2035 đặt mục tiêu đưa sàng lọc ung thư vú — bao gồm khám vú lâm sàng, chụp X-quang vú và xét nghiệm hỗ trợ — vào danh mục chi trả BHYT trong giai đoạn 2028–2030.
Nguồn: Bộ Y tế, Quyết định 3898/QĐ-BYT (18/12/2025); Quyết định 358/QĐ-BYT (3/2/2026)
Ung Thư Vú Ở Phụ Nữ Trẻ Tại Việt Nam
Tỷ lệ mắc ung thư vú tại Việt Nam nhìn chung vẫn thấp hơn một số nước trong khu vực như Singapore, nhưng đang có xu hướng tăng nhanh qua các thế hệ.
Một nghiên cứu theo dõi 30 năm (1991–2020) tại Hà Nội cho thấy tỷ lệ mắc ung thư vú chuẩn hóa theo tuổi đã tăng hơn gấp đôi, từ 15,2 trên 100.000 phụ nữ (1991) lên 40,6 trên 100.000 (2020). Phụ nữ sinh trong giai đoạn 1976–1980 có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn rõ rệt so với các thế hệ trước — cho thấy đây là một xu hướng gia tăng thực sự qua các thế hệ, không chỉ do dân số già hóa.
Dù chưa đến độ tuổi được khuyến nghị sàng lọc, điều đó không có nghĩa là bạn không có nguy cơ. Nhận biết những thay đổi bất thường và đi khám kịp thời là điều quan trọng ở mọi lứa tuổi.
Nguồn: JCO Global Oncology, nghiên cứu xu hướng ung thư vú tại Hà Nội 1991–2020; Bộ Y tế, Quyết định 358/QĐ-BYT (3/2/2026)
Bạn Có Thuộc Nhóm Nguy Cơ Cao Hơn Không?
Việc chủ động trao đổi với bác sĩ về nguy cơ cá nhân đặc biệt quan trọng nếu bạn thuộc một trong các nhóm sau:
Có mẹ, chị/em gái hoặc con gái từng mắc ung thư vú
Mang đột biến gen BRCA1, BRCA2 hoặc đột biến gen liên quan khác
Từng mắc ung thư vú hoặc từng được chẩn đoán một số tổn thương vú làm tăng nguy cơ ung thư
Từng xạ trị vùng ngực trong độ tuổi 10–30
Nếu có một trong các yếu tố trên, hãy trao đổi với bác sĩ về kế hoạch tầm soát riêng. Bác sĩ có thể khuyến nghị bắt đầu sớm hơn và/hoặc sử dụng thêm phương pháp hình ảnh như MRI vú, tùy thuộc vào yếu tố nguy cơ cụ thể của bạn.
Chủ Động Theo Dõi Sức Khỏe Vú
Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, phụ nữ từ 25 tuổi trở lên được khuyến nghị tự khám vú hằng tháng, kết hợp khám lâm sàng theo lịch phù hợp.
Tự khám vú hằng tháng để hiểu rõ đặc điểm bình thường của vú và dễ nhận biết khi có thay đổi.
Chú ý đến bất kỳ thay đổi nào khác thường: khối u, tiết dịch núm vú, thay đổi da hoặc hình dạng vú.
Nếu có điều gì bất thường, hãy đi khám sớm thay vì chờ đến lần khám định kỳ tiếp theo.
Tuân thủ lịch khám lâm sàng và chụp X-quang vú phù hợp với độ tuổi và nhóm nguy cơ của bạn.
Nếu Bạn Lo Lắng Về Việc Đi Khám
Cảm thấy lo lắng khi nghĩ đến việc đi khám là điều hoàn toàn bình thường — sợ kết quả, ngại chi phí, ngại khám vùng nhạy cảm, hoặc đơn giản là trì hoãn từ năm này qua năm khác. Những lo lắng này có thể là rào cản khiến phụ nữ trì hoãn việc đi khám, đặc biệt khi phải tự chi trả chi phí khám và xét nghiệm.
Nếu bạn cảm thấy ngại hoặc không thoải mái khi khám vú, hãy hỏi cơ sở y tế xem có nhân viên y tế nữ thực hiện khám hay không, cũng như về quy trình khám và quyền riêng tư trước khi đặt lịch.
Đi khám sớm giúp bạn hiểu rõ hơn tình trạng của mình và biết bước tiếp theo cần làm — thay vì tiếp tục lo lắng vì chưa có câu trả lời.
Nguồn Tham Khảo
- Bộ Y tế Việt Nam, Quyết định 3898/QĐ-BYT (18/12/2025) — Hướng dẫn sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú
- Bộ Y tế Việt Nam, Quyết định 358/QĐ-BYT (3/2/2026) — Kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026–2035
- JCO Global Oncology — "Thirty-Year Trends (1991–2020) in Breast Cancer Incidence Rates: Hanoi, Vietnam"
- GLOBOCAN 2022 — thống kê ung thư toàn cầu, dữ liệu Việt Nam
Bước Tiếp Theo
Việc cần làm tiếp theo khác nhau tùy vào việc bạn muốn đi tầm soát định kỳ hay đã phát hiện điều gì đó bất thường.
🩺 Tôi muốn đi tầm soát
Chưa có triệu chứng, chỉ muốn khám định kỳ theo độ tuổi và nguy cơ của mình
→Liên hệ bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần bạn để hỏi về dịch vụ khám vú và chụp X-quang tuyến vú phù hợp với độ tuổi và nguy cơ của bạn. Không phải cơ sở nào cũng có chụp X-quang tuyến vú, vì vậy bạn nên xác nhận trước khi đến.
⚠️ Tôi đã phát hiện bất thường hoặc có triệu chứng
Cơ sở chuyên khoa tuyến đầu về ung thư tại Việt Nam
Nếu không chắc nên đến đâu, hãy liên hệ cơ sở y tế gần bạn để được đánh giá và chuyển đến chuyên khoa phù hợp khi cần.